Uitleg over de AEX-index
Met de AEX-index bedoelen we de belangrijkste aandelenindex van Nederland. De AEX-index is de meest bekende aandelenindex van Euronext Amsterdam. Euronext Amsterdam zit uiteraard in Amsterdam, in het beursgebouw dat ook wel het Damrak wordt genoemd op Beursplein 5. Dit is naast de beurs van Berlage tegenover het Centraal station. Deze index bestaat uit de 25 grootste bedrijven (qua marktkapitalisatie) van Nederland. Dit kunnen dus wel Nederlandse als niet-Nederlandse aandelen zijn. Waren het in het verleden alleen maar Nederlandse bedrijven is het tegenwoordig meer een combinatie. De AEX-index begon op 4 maart 1983 op een stand van 100 punten in guldens. In euro’s komt dit neer op 45,38 euro. De AEX-index bevat de 25 aandelen met de hoogste beurswaarden (aantal aandelen maal de beurskoers) van Euronext Amsterdam. Hier onder zitten de aandelen van de midkapindex. Hier weer onder zitten de smallcaps van de ASCX-index en hier weer onder zitten de lokale aandelen.Het verleden van de AEX-index
De AEX-index ging op 4 maart 1983 van start. Destijds nog EOE-index genoemd (naar de European Options Exchange). Stan Westerterp was de oorsprokelijke grondlegger van deze index. Westerterp was destijds de baas van de optiebeurs. De optiebeurs was toen nog gevestigd in de Beurs van Berlage tegenover het Centraal Station Amsterdam. Het pand ernaast is het Damrak en hier huist de Nederlandse beurs al jaren in, nu onder de naam Euronext. De CBS herbeleggingsindex was de voorloper van de AEX-index. Deze CBS herbeleggingsindex werd toendertijd twee maal per dag werd berekend.Met de intrede van de continu verhandelbare AEX-index werd het mogelijk om er dus doorlopend in gehandeld worden. Dit gaf dus ook een enorme impuls aan de optiehandel. In het eerste jaar (1983) won de AEX-index maar liefst 61 procent. Dit was echter geen compleet handelsjaar en gaat daarom niet zo de boeken in als een volledig handelsjaar. In Europa was de AEX-index de voorloper van een continu berekende aandelenindex. De Franse CAC40, deBritse FTSE100 en de Duitse DAX volgden in de jaren daarna. In Europa geldt de AEX-index dus wel als één van de oudsten maar in de VS zijn er veel oudere indices. Zo bestaat de S&P 500 sinds 1957 en de Dow Jones index zelfs al sinds 1896. Bekende namen die vroeger onderdeel van de AEX-index waren zijn onder andere Gucci, Nedlloyd, Hagemeyer, ABN, Numico, UPC, Vendex en Gist-Brocades.Historische berekening AEX
Voorheen werden de aandelen van de AEX-index nog gelijk gewogen om de AEX-index te berekenen. Een klein bedrijf zoals Versatel had dan evenveel invloed als het megabedrijf ASML. Dit is niet heel representatief en mede daarom wordt de AEX-index nu gewogen op basis van de marktkapitalisaties waarbij de grootste aandelen zoals ING Groep, Wolters Kluwer en Ahold het zwaarste wegen.Marktkapitalisatie AEX-index uitgelegd
Met de marktkapitalisatie bedoelen we de waarde op de beurs: de koers van het aandeel vermenigvuldigd met het aantal uitstaande aandelen. Deze index wordt in maart en september hergewogen. De AEX-index wordt dus berekend op basis van de totale marktwaarde van alle AEX-index aandelen bij elkaar. Dit getal wordt gedeeld door de deler (divisor genoemd). Hierdoor worden de waarden aangesloten op de laatste slotkoersen voorafgaande aan een wijziging van de index. Van de totale som van de marktkapitalisatie wordt alleen het gedeelte meegenomen dat daadwerkelijk op de markt verhandelbaar is (de free float genoemd).Geen dividend in de AEX-index
De belangrijkste component van het beleggen in aandelen is vrijwel zeker het dividend. Wanneer we op de langere termijn kijken is het dividend de grootste component van het totale rendement. De AEX-index bevat echter niet de ontvangen dividenden. Het is dus geen herbeleggingsindex zoals bijvoorbeeld de Duitse DAX-index die de ontvangen dividenden wel meeneemt. De relatief lagere stand van de AEX-index betekent dus niet dat de aandelen van de AEX-index het minder deden maar komt dus deels doordat dividenden niet zijn meegenomen.Koersontwikkeling
De AEX-index die dus op 45,38 punten startte in 1983 stond begin 2019 op circa 570 punten. Van 1983 tot de ‘dotcom-crash’ 2001 klom de AEX-index vrij gestaag. Het laagste punt van 255 punten in maart 2003 was achteraf gezien een erg goed instapmoment. In 2008 zakte de AEX-index weer in elkaar maar sinds 2009 kabbelt de index weer omhoog. Grootste verliezen AEX op een handelsdag:1. 19 oktober 1987 (-12,00%; “Zwarte Maandag”)
2. 26 oktober 1987 (-9,27%)
3. 24 augustus 2015 (-9,26%)
4. 6 oktober 2008 (-9,14%, kredietcrisis)
5. 29 september 2008 (-8,75%)
6. 10 oktober 2008 (-8,48%)
7. 24 juni 2016 (-8%)
8. 8 oktober 2008 (-7,68%)
9. 15 oktober 2008 (-7,56%)
10. 14 september 2001 (-7,25%, Aanslagen 11 september)
Grootste winsten AEX op een handelsdag:
1. 11 november 1987 (11,83%)
2. 13 oktober 2008 (10,55%)
3. 24 november 2008 (10,29%)
4. 13 maart 2003 (9,98%)
5. 21 oktober 1987 (9,21%)
6. 29 oktober 2008 (9,09%)
7. 12 november 1987 (8,7%)
8. 19 september 2008 (8,58%)
9. 8 december 2008 (8,14%)
10. 15 oktober 2002 (7,74%)
Grootste verliesmaanden
1. oktober 1987 (-27,53%)
2. september 2002 (-20,25%)
3. september 2008 (-19,71%)
4. oktober 2008 (-19,23%)
5. november 1987 (-17,79%)
6. juli 2002 (-17,30%)
7. januari 2008 (-14,43%)
8. september 1998 (-14,03%)
9. september 2001 (-13,32%)
10. augustus 1990 (-12,68%)
Grootste winstmaanden
1. maart 1983 (17,52%)
2. januari 1984 (17,28%)
3. oktober 2002 (15,68%)
4. juli 1997 (14,14%; de campinghausse)
5. april 2003 (13,72%)
6. februari 1998 (11,88%)
7. juni 1983 (11,83%)
8. juni 1988 (11,77%)
9. december 1999 (11,51%)
10. augustus 1984 (11,30%)
Onderscheid met herbeleggingsindex
Het grote verschil van de AEX-index met de herbeleggingsindex zit hem dus in het feit dat dividenden bij de herbeleggingsindex wel worden meegenomen. De AEX-index is dus een echte ‘koersindex’.
Huidige AEX-componenten
Momenteel bestaat de AEX-index uit deze aandelen: